Спадчына

Чэрнеўка: мястэчка металургаў

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю.

Спадчына ex-press.by
0

Чэрнеўка мае не вельмі доўгую, але досыць насычаную гісторыю. Непадалёк ад месца яе ўзнікнення яшчэ ў XVI ст. існаваў Чэрнеў брод праз Бярэзіну. Аднак сама вёска ўпершыню ўзгадваецца толькі ў ХІХ ст. Позняе ўпамінанне не перашкодзіла ёй за кароткі час займець вядомасць на ўсю Расійскаю імперыю. 

Мясціны вакол Чэрнеўкі здаўна былі багатыя не толькі лесам, але і балотнай рудой. Гэты факт выявіла ўрадавая камісія ў 1850 г. і вырашала, што месца ідэальна пасуе да пабудовы металургічнага завода. Уладальнік гэтых земляў генерал-маёр расійскай арміі Лявон Радзівіл не стаў адкладаць справу ў далёкую шуфляду, і ўжо праз чатыры гады завод працаваў. У 1857 г. ім ужо валодаў прадстаўнік царскай фаміліі вялікі князь Мікалай Мікалаевіч. За 1860-я гады вытворчыя магутнасці істотна павялічваліся: вырасла колькасць працоўных (амаль да 500 чалавек), існавалі вялікія тэмпы росту выплаўкі чыгуна (у лепшыя гады – 160 тысяч пудоў), жалеза, сталі. На мяжы 60-70-х ХІХ ст. завод стаў адным з найбуйнейшых не толькі у Беларусі, але і ва ўсёй Расійскай імперыі. Тут сярод іншага вырабляліся і паравыя машыны. На Усерасійскай выставе ў Маскве ў 1870 г. прадукцыя завода была ўдастоена бронзавага медаля. 

У 1878 г. завод стаў дзяржаўным, але пад апекай імперыі ён праіснаваў нядоўга. У 1881 г. завод зачынілі. Мяркуюць, што з прычыны развіцця чыгуначных шляхоў метал стала танней завозіць, чым вырабляць. 

Апошнія вяскоўцы, вядома, што нічога не ведаюць пра металургічны завод. Даволі хутка пасля закрыцця металургічны завод быў разабраны іх прапрадзядамі і магчыма, што падмуркі некаторых чэрнеўскіх дамоў дагэтуль стаяць на чырвоных цаглінах таго прадпрыемства. 

Слава Чэрнеўкі не скончылася на металургічным заводзе. На мяжы ХІХ – ХХ стст. вялікі розгалас у краіне быў пра мясцовых ганчароў: тут, у невялікай вёсцы існавала ажно 15 майстэрняў. На той час Чэрнеўка была тыповым мястэчкам з базарнай плошчай у цэнтры, вакол якой віравала жыццё, і з сінагогай – большасць насельніцтва складалі габрэі.  

Пасля Другой сусветнай вайны Чэрнеўка з габрэйскага шэтла пераўтварылася ў тыповую савецкую вёску, а ўжо ў наш час яна ўсё больш нагадвае дачны пасёлак. Новых пасяленцаў вабяць рыбныя мясціны і багатыя на здабычу лясы. Аднак абсалютнай цішыні тут няма: пастаянна, даволі нізка і шумна (аэрапорт “Мінск-2” не так далёка як здаецца) курсуюць самалёты. 

Пра прамысловую веліч вёскі нагадваюць рэшткі піларамы, аднак у адраджэнне вёскі на зліцці Бабра і Бярэзіны ўжо не верыцца. 

 

Лясніцтва ў Чэрнеўцы Лясніцтва ў Чэрнеўцы

 

Прыватная антытабачная кампанія Прыватная антытабачная кампанія 

Чэрнеўская гаспадарка 

Тут Бобр уліваецца ў БярэзінуТут Бобр уліваецца ў Бярэзіну 

 Рэшткі былой велічы 

Калодзеж у Чэрнеўцы 
Алесь Лапо, фота аўтара.
Подпишитесь на канал ex-press.live в Telegram и будьте в курсе самых актуальных событий Борисова, Жодино, страны и мира.
Добро пожаловать в реальность!
Темы:
Чэрнеўка
спадчына
Барысаўскі раён
Если вы заметили ошибку в тексте новости, пожалуйста, выделите её и нажмите Ctrl+Enter
ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
Пастухов: Все указывает на то, что Европа готовится красиво отойти в сторону
В мире
«Я могу пригласить его в Киев, пусть приезжает». Зеленский ответил на предложение РФ
Экономика
Як Беларусь захавала $40 млрд экспарту пасьля страты рынкаў Эўразьвязу і Ўкраіны і чаму гэта не перамога, — тлумачэньне эканаміста Крука
Общество
Национальное примирение в Беларуси: есть ли шанс
Общество
В Беларуси до понедельника оранжевый уровень опасности: морозы усилятся до -33 °C
Общество
Радиолюбителей в Беларуси обвиняют в госизмене. Что известно?
В мире
Евросоюз может ограничить выдачу виз белорусам
Общество
Как логопед из Шклова оказалась на верхушке империи развлечений, зарабатывающей миллионы
Политика
Віктар Бабарыка адказаў на пытанні Мікіты Мелказёрава, які той сфармуляваў да яго два гады таму
Политика
Лукашенко публично отказался от трех предложений кадровых перестановок. Что это было?
ВСЕ НОВОСТИ
ПОСЛЕДНИЕ НОВОСТИ
В мире
Пастухов: Все указывает на то, что Европа готовится красиво отойти в сторону
В мире
«Я могу пригласить его в Киев, пусть приезжает». Зеленский ответил на предложение РФ
Экономика
Як Беларусь захавала $40 млрд экспарту пасьля страты рынкаў Эўразьвязу і Ўкраіны і чаму гэта не перамога, — тлумачэньне эканаміста Крука
Общество
Национальное примирение в Беларуси: есть ли шанс
Общество
В Беларуси до понедельника оранжевый уровень опасности: морозы усилятся до -33 °C
Общество
Радиолюбителей в Беларуси обвиняют в госизмене. Что известно?
В мире
Евросоюз может ограничить выдачу виз белорусам
Общество
Как логопед из Шклова оказалась на верхушке империи развлечений, зарабатывающей миллионы
Политика
Віктар Бабарыка адказаў на пытанні Мікіты Мелказёрава, які той сфармуляваў да яго два гады таму
Политика
Лукашенко публично отказался от трех предложений кадровых перестановок. Что это было?
ВСЕ НОВОСТИ