Гэта гісторыя не пра ўцёкі, а пра вяртанне да сябе. Пра тое, як страчаныя сувязі вырастаюць у новыя, як уразлівасць становіцца сілай, а мова — каранём, які трымае нават на чужой зямлі.
У Францыскі за плячыма ўжо пяць пераездаў. Кожны раз — нібы спроба зноў сабраць сябе: паміж страхам і надзеяй, паміж стратай дому і пошукам месца, дзе дыхаецца. Першая яе эміграцыя пачалася ў 2020 годзе, пасля пратэстаў у Беларусі.
«Мяне не затрымлівалі, але многіх маіх сяброў — так. І я разумела, што магу быць наступнай», — кажа яна ціха.
Тады яна яшчэ спрабавала трымацца. Але арганізм адказаў раней за свядомасць:
«Пасля пратэстаў у мяне пачаліся моцныя псіхасаматычныя сімптомы. Я хадзіла па ўрачах — нічога не знаходзілі. А калі паехала ва Украіну на тыдзень да сяброўкі, у першы ж дзень усё прайшло».
Гэта быў момант разумення: у Беларусі яна ўжо не можа вольна дыхаць.
Страх, што застанецца назаўжды “чужой”
Усё, што чакала нашу гераіню наперадзе, па яе словах, выглядала як туман:
«Не здолею павярнуцца ў Беларусь. Прыйдзецца вучыць мову, якая мне не падабаецца. Не здолею легалізавацца. Ніколі не адчую пачуццё “я дома”».
Яна спрабавала не даваць страхам кіраваць жыццём, але праз паўгода прызналася сабе: адна не вывозіць:
«Я пайшла на тэрапію. Мы вучыліся будаваць унутраныя апоры — каб у складаных сітуацыях я магла падтрымліваць сябе сама».
З таго часу Францыска ведае: сапраўдныя бар’еры — не знешнія: «Унутраныя ўстаноўкі — 100%! Гэта тое, што сапраўды складана змяніць».
Страты і новыя колы цяпла
Пасля пераезду знікла штодзённая блізкасць з сястрой: сумесныя прагулкі, размовы, простыя жэсты — расчэсваць валасы, дапамагаць з макіяжам:
«Цяпер гэта немагчыма. Мы спісваемся раз у месяц. Вельмі шкада, канешне».
А вось з маці ўсё стала нават лепш:
«Мы цяпер размаўляем столькі, колькі можам адна адну вытрымаць і не пасварыцца».
У эміграцыі Францыска адчула, што можа выбіраць — людзей, якія побач, і рэчы, якія даюць сэнс:
«Я пачала збіраць каля сябе людзей і хобі, якія мне цікавыя тут і зараз. Гэта вельмі дапамагло».
Мова як карані
Беларуская мова для Францыскі — гэта не проста сродак зносін, гэта карані:
«Я беларускамоўная беларуска. Я адмовілася ад усяго рускамоўнага, што магу выбіраць».
Пасля 2022 года гэта стала прынцыповым: так яна падтрымлівае сваю ідэнтычнасць:
«Калі ты дзікая кветачка, якую перасадзілі ў іншую зямлю, ёй патрэбна аднавіць свае карані. Таму я аднаўляю сваё сямейнае дрэва».
Самастойнасць як доказ: я магу
Аднойчы арэндадаўца адмовіўся вяртаць Францыскі дэпазіт — хоць падпісаў дакумент, што кватэра была перададзена ў ідэальным стане:
«Я прачытала чэшскі грамадзянскі кодэкс, звязалася з арганізацыямі, якія падтрымліваюць арандатараў, і напісала яму выклік перад судом. Грошы вярнуліся ў той жа тыдзень. І гэта ўсё я зрабіла на чэшскай мове!»
У гэтым — усё, што яна прайшла.
«Пасля ўсіх гэтых цяжкасцей я зразумела, што здолею абсалютна ўсё», — кажа Францыска.
Будучыня, якая пачынаецца з салідарнасці
Сёння Францыска марыць купіць сваю кватэру і пажыць некалькі месяцаў у Японіі.
Пра вяртанне ў Беларусь яна кажа мякка: «Так, абавязкова. Гэта мая радзіма, і я па ёй сумую».
А тым, хто толькі рыхтуецца да пераезду, адрасуе галоўнае:
«Трымайцеся іншых жанчын! Будзьце шчырымі, дапамагайце адна адной. Мы ўсе ў гэтай лодцы праз хвалі праходзім разам».
Ад рэдакцыі
Прапануем вам прайсці бясплатны анлайн-курс "Ад выгарання да рэсурсу". Курс ад «Нацыі лідараў» створаны для дарослых беларусаў і беларусак, якія жывуць ва ўмовах высокай эмацыйнай нагрузкі і шукаюць шлях да больш спакойнага і цёплага стану.
«Нацыя лідараў» дапамагае вярнуць энергію, здабыць устойлівасць і зноў адчуць радасць жыцця.
Старт 5 патоку: 1.12.2025. Рэгістрацыя: 17.11-30.11.2025. Запісацца на курс.
Добро пожаловать в реальность!